Η καλλιέργεια των κάκτων - Νερό / Πότισμα

   


Η καλλιέργεια των κάκτων - γενικά
Νερό
Φως
Χώμα
Εποχές
Αγορά κάκτων
Ειδικά χαρακτηριστικά
Μηνιαία φροντίδα

 

Οι κάκτοι έχουν μία ιδιαίτερη σχέση με το νερό: έχουν τη δυνατότητα να αποθηκεύουν νερό έτσι ώστε να επιβιώνουν στις συνθήκες μακροχρόνιας ανομβρίας που υπάρχουν στο φυσικό τους περιβάλλον. Έτσι, το πότισμά τους θα πρέπει να γίνεται με προσοχή, λαμβάνοντας πάντα υπόψη αυτή τους την ιδιότητα. Ωστόσο, οι κάκτοι προέρχονται από πολύ διαφορετικές μεταξύ τους περιοχές της αμερικανικής ηπείρου, όπου, φυσικά, οι κλιματικές συνθήκες είναι διαφορετικές. Υπάρχουν κάκτοι, π.χ. του γένους copiapoa που λαμβάνουν υγρασία σχεδόν αποκλειστικά από την ομίχλη που σχηματίζεται από τη θάλασσα στην περιοχή που ζουν. Άλλοι πάλι, κυρίως οι επιφυτικοί κάκτοι ζουν σε περιοχές τροπικές όπου η υγρασία που παίρνουν τόσο από τις ρίζες όσο και από το περιβάλλον είναι περισσότερη απ' ό,τι συνήθως για τους υπόλοιπους κάκτους.
Οι περισσότεροι κάκτοι χαλούν από το πολύ πότισμα κι όχι από το ελλιπές πότισμα. Έτσι, μέχρι να αποκτήσει κανείς μία αίσθηση για το πόσο συχνά και με πόσο νερό θα πρέπει να ποτίζει τους κάκτους του, είναι προτιμότερο αυτό να γίνεται με προσοχή: να προτιμάται, δηλαδή, το λιγότερο πότισμα από το πολύ πότισμα.


Χρήσιμες συμβουλές ποτίσματος


Ξεκινάτε να ποτίζετε τους κάκτους την άνοιξη, όταν οι θερμοκρασίες αρχίσουν να ανεβαίνουν.

Σταματάτε το πότισμα όταν πλησιάζει το φθινόπωρο και ο καιρός γίνεται πιο κρύος και υγρός.

Την άνοιξη, όταν ξεκινούν να αναπτύσσονται και να βγάζουν λουλούδια, χρειάζονται περισσότερο νερό. Ωστόσο κάποιοι δικοί μου κάκτοι ανθίζουν από το Φεβρουάριο! Τότε, είναι καλά να τους δοθεί λίγο νερό, έστω κι αν ακόμη δεν είναι ακριβώς άνοιξη...

Κάποιοι κάκτοι ανθίζουν το φθινόπωρο. Ακόμη κι αφού έχω σταματήσει να ποτίζω τους υπόλοιπους κάκτους, αυτοί που ανθίζουν χρειάζονται λίγη υγρασία.

Το χειμώνα αφήνω τους κάκτους μου εντελώς στεγνούς. Με τον τρόπο αυτό μπορούν να αντέξουν και τις πολύ χαμηλές θερμοκρασίες του χειμώνα, ακόμη και κάτω από το 0. 

Ποτέ μην τοποθετείτε πιατάκι κάτω από τις γλάστρες των κάκτων, γιατί διατρέχετε τον κίνδυνο να σας σαπίσει το φυτό.

Ποτέ μην ποτίζετε τους κάκτους μέρα μεσημέρι και εάν τους χτυπάει απευθείας ήλιος. Εγώ ποτίζω τους κάκτους μου το πρωί κατά την άνοιξη και το απόγευμα το καλοκαίρι.

Μαζί με το πότισμα, δώστε στους κάκτους κάποιο ειδικό λίπασμα για κάκτους. Αν δε βρείτε ειδικό, ζητήστε κάποιο με το πρώτο στοιχείο χαμηλότερο από τα άλλα δύο (π.χ. 6-10-10). Επίσης, στο εμπόριο υπάρχουν κάποια λιπάσματα που έχουν ετικέτα "για ανθοφόρα φυτά". Αυτά τα λιπάσματα έχουν συνήθως παρόμοια αναλογία στοιχείων με αυτή των ειδικών λιπασμάτων για κάκτους. Το πρώτο στοιχείο στα λιπάσματα είναι το άζωτο, ενώ τα άλλα δύο είναι φώσφορο και κάλιο. Αναζητήστε, γενικώς, ένα λίπασμα χαμηλό σε άζωτο. Το άζωτο ευνοεί την ανάπτυξη της μάζας του φυτού. Όμως, επειδή οι κάκτοι έχουν φυσιολογικά αργή ανάπτυξη σε σχέση με άλλα φυτά που βγάζουν, για παράδειγμα, συνεχώς νέα φύλλα, το πολύ άζωτο περισσότερο βλάπτει τους κάκτους παρά τους ωφελεί.  Εγώ τους βάζω λίπασμα μία φορά το μήνα από τον Απρίλιο-Μάιο μέχρι τον Ιούλιο.

Όταν ποτίζετε, φροντίστε το χώμα να διαποτιστεί πλήρως με νερό. Μην ποτίζετε, δηλαδή, τη γλάστρα επιφανειακά. Διαφορετικά οι ρίζες δεν αναπτύσσονται φυσιολογικά και μπορεί να κατευθύνονται στην επιφάνεια και όχι σε βάθος της γλάστρας, όπως θα έπρεπε. Προτιμότερο, δηλαδή, είναι να ποτίζετε όταν πρέπει με τρόπο τέτοιο μέχρι το νερό να βγαίνει κάτω από τη γλάστρα.

Θυμηθείτε ότι οι κάκτοι είναι προσαρμοσμένοι να αντέχουν στην έλλειψη νερού. Έτσι, είναι δυνατόν να απορροφούν και την υγρασία που βρίσκεται στον αέρα.

Ο καλύτερος κανόνας: εάν δεν είστε σίγουροι για το αν χρειάζεται το φυτό πότισμα, μην το ποτίσετε. Πριν ποτίσουμε βεβαιωνόμαστε ότι το χώμα έχει στεγνώσει από το προηγούμενο πότισμα. Εγώ δοκιμάζω το χώμα με ένα σουβλακόξυλο: βάζοντας το σουβλακόξυλο ή οδοντογλυφίδα μερικά εκατοστά στο χώμα μπορείτε να καταλάβετε εάν είναι στεγνό ή υγρό. Αν είναι στεγνό, το ξυλαράκι θα είναι στεγνό όταν το βγάλετε από το χώμα, εάν είναι υγρό το χώμα, θα δείτε επάνω στο ξυλάκι κομματάκια χώματος. Στην πρώτη περίπτωση ποτίζουμε, στη δεύτερη όχι. Σε γενικές γραμμές από τον Απρίλιο μέχρι το Σεπτέμβριο, ποτίζω μία φορά περίπου την εβδομάδα, το πολύ δύο.

Οι περισσότεροι κάκτοι προτιμούν το ph του χώματος να είναι ελαφρώς όξινο (6-6,5). Δυστυχώς, ακόμη κι αν αγοράσει κανείς το καλύτερο χώμα, το πότισμα με νερό της βρύσης συνήθως με τον καιρό κάνει το χώμα αλκαλικό (θα δείτε συνήθως στον πάτο τις γλάστρας άλατα). Έτσι, εάν είναι δυνατόν, προτιμήστε το βροχόνερο που μπορείτε να συλλέξετε σε έναν απλό κουβά ή θυμηθείτε να μεταφυτεύσετε με νέο χώμα το φυτό ύστερα από 2-3 χρόνια το πολύ.

Το λανθασμένο πότισμα (δηλαδή πολύ συχνό πότισμα) είναι το συχνότερο σημείο σφαλμάτων στην καλλιέργεια των κάκτων. Πολλές φορές κάποιες γενικές οδηγίες που δίνονται, π.χ. μία φορά την εβδομάδα ή κάθε 10 μέρες, στην πραγματικότητα είναι ενδεικτικές και όχι απόλυτες. Ένας πιο σωστός κανόνας είναι: μετά το πότισμα, αφήνουμε το χώμα να στεγνώσει, έπειτα περιμένουμε ακόμη 5-6 μέρες κι ύστερα μπορούμε να ποτίσουμε. Συχνά η αναφορά στο 1 εβδομάδα ή κάθε 10 μέρες γίνεται διότι ο χρόνος βάσει του παραπάνω κανόνα συμπίπτει με αυτό, δηλαδή, περίπου 1 εβδομάδα ή 10 μέρες, ανάλογα με κάποιους παράγοντες που επηρεάζουν αυτή τη χρονική διάρκεια. Οι παράγοντες αυτοί παρουσιάζονται συνοπτικά παρακάτω και μπορούν να επιμηκύνουν ή να μικρύνουν το διάστημα ανάμεσα στο πότισμα:
   το αν το φυτό βρίσκεται σε ανάπτυξη ή/και ανθοφορία (όταν βρίσκεται το φυτό σε ανάπτυξη ή/και ανθοφορία χρειάζεται περισσότερο νερό),
   την εποχή του χρόνου (παρόλο που οι περισσότεροι κάκτοι ξεκινούν την ανάπτυξή τους την άνοιξη υπάρχουν και εξαιρέσεις),
   τις ειδικές κλιματικές συνθήκες μίας περιοχής (περισσότερη ή λιγότερη υγρασία στην ατμόσφαιρα ή ορεινές περιοχές όπου οι θερμοκρασίες μπορεί να είναι συνολικά χαμηλότερες),
   τη σύσταση του χώματος (πολύ στραγγιστερό χώμα ή χώμα που συγκρατεί περισσότερο νερό),
   το μέγεθος της γλάστρας στην οποία βρίσκεται ο κάκτος (στη μικρή γλάστρα ή σε πήλινη γλάστρα το χώμα στεγνώνει γρηγορότερα απ' ότι σε μεγάλη γλάστρα ή σε πλαστική γλάστρα),
   η θέση στην οποία βρίσκεται ο κάκτος (σε θέση με περισσότερη ώρα ηλιοφάνειας οι απαιτήσεις σε νερό είναι μεγαλύτερες γιατί υπάρχει γρηγορότερη εξάτμιση νερού),
   το είδος του κάκτου (ορισμένοι κάκτοι ζουν σε περιοχές με πολύ λίγη βροχόπτωση ή με συχνή βροχόπτωση αλλά ιδιαίτερα στραγγιστερό χώμα που αποτελείται στο μεγαλύτερο βαθμό από χαλικάκι, άμμο κ.λπ.),
   η ηλικία ή το μέγεθος του κάκτου. Όσο περισσότερο μεγαλώνει ένας κάκτος έχει τη δυνατότητα να συγκρατεί περισσότερο νερό στο σώμα του με αποτέλεσμα το πότισμα να μην είναι αναλογικά το ίδιο με εκείνο που χρειαζόταν όταν το φυτό ήταν πολύ μικρό. Η ευαισθησία αυτή, βέβαια, οφείλεται και στο ότι ο μεγαλύτερος κάκτος βρίσκεται σε μεγαλύτερη γλάστρα με περισσότερο χώμα το οποίο, συγκρατεί περισσότερο νερό για περισσότερες ημέρες...
Έτσι, όταν σκέφτεται κανείς το πότισμα θα πρέπει να ακολουθεί μία τέτοια λογική, ώστε τελικώς, ούτε να στερήσει από τον κάκτο την απαραίτητη υγρασία που χρειάζεται για να αναπτυχθεί αλλά ούτε να το ποτίσει υπερβολικά. Συχνά, με τον καιρό και την εμπειρία αποκτά κανείς την ικανότητα να παίρνει αυτές τις αποφάσεις ευκολότερα, και ο κύριος κανόνας για την ανάπτυξη αυτής της ικανότητας είναι αυτός που αναφέρθηκε και παραπάνω, δηλαδή, εάν κανείς δεν είναι σίγουρος ότι πρέπει να ποτίσει, καλύτερα να περιμένει μερικές ακόμη μέρες για να ποτίσει.


Συμβουλευτείτε και τις οδηγίες μηνιαίας φροντίδας των κάκτων.



Περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να αποκτήσετε εάν αγοράσετε κάποιο ειδικό βιβλίο για κάκτους. Εκεί θα βρείτε πιο αναλυτικές πληροφορίες για τη φροντίδα τους και άλλα χρήσιμα όπως αντιμετώπιση ασθενειών, ειδικές συμβουλές για ορισμένα είδη κ.λπ. Επίσης, μπορείτε να βρείτε πολλές πληροφορίες στο διαδίκτυο. Επισκεφτείτε τον κατάλογο των συνδέσμων και επιλέξτε από μία μεγάλη γκάμα δικτυακών τόπων σχετικών με τους κάκτους. Τέλος, υποβάλλετε κάποια απορία σας ή ερώτηση στο φόρουμ ανταλλαγής απόψεων. Πάντα κάποιος είναι πιθανό να γνωρίζει κάτι περισσότερο και να σας βοηθήσει.