Ταξιδεύοντας Αθήνα - Θεσσαλονίκη, ένα πανώ σε μία γέφυρα της Εθνικής (Ν. Φθιώτιδας, 120 χλμ. βόρεια της Αθήνας) τράβηξε το βλέμμα μου:
Ο ΔΗΜΟΣ ΟΠΟΥΝΤΙΩΝ ΣΑΣ ΕΥΧΕΤΑΙ ΚΑΛΟ ΤΑΞΙΔΙ
Πρόκειται, πράγματι, για το δήμο που φέρει το ίδιο όνομα με την πόλη Οπούς της Λοκρίδας την οποία αναφέρει ο Θεόφραστος, περιγράφοντας ένα φυτό που φυτρώνει στην περιοχή γύρω από αυτή.
Ο Πλήνιος ο Πρεσβύτερος, μιλώντας για το ίδιο φυτό, 200 χρόνια μετά την πρώτη αναφορά του φυτού από το Θεόφραστο, έγραψε:
"Circa Opuntem est herba etiam homini dulcis. Mirumque e folio eius radicem fieri ac sic eam nasci"
"Κοντά στην πόλη Οπους φύεται ένα βότανο που για τους ανθρώπους είναι γλυκό. Αξιοπερίεργο είναι ότι τα φύλλα του φυτού βγάζουν ρίζες και με αυτό τον τρόπο το φυτό πολλαπλασιάζεται"
Φυσικά, δεν μιλούσε κανείς τους για κάποιον κάκτο, με τους οποίους ήρθαν σε επαφή για πρώτη φορά οι ευρωπαίοι μετά την ανακάλυψη της αμερικανικής ηπείρου το 1492.
Πολύ αργότερα, λοιπόν, το 1700 ο γάλλος βοτανολόγος, Joseph Pitton de Tournefort για πρώτη φορά χρησιμοποίησε το όνομα αυτό για το γένος opuntia των κάκτων διότι, όπως το φυτό που περιέγραψε ο Πλήνιος, παρατήρησε ότι τα φυλλοκλάδια των φυτών του γένους opuntia έχουν την ιδιότητα να βγάζουν εύκολα ρίζες όταν αποσπαστούν από το φυτό.
Η λέξη "οπουντία" χρησιμοποιήθηκε και από την αρχαιότητα για να περιγράψει την ανατολική Λοκρίδα. Οι αρχαίοι ονόμαζαν το δυτικό τμήμα της Λοκρίδας Οζολία Λοκρίδα και το ανατολικό της τμήμα Οπουντία Λοκρίδα. Η πόλη Οπούς ή Οπούντας ιδρύθηκε από τον Οπούς, γιο του Λοκρίδα. Ο τελευταίος ήταν γιος του Αμφικτύωνα, ένα από τα παιδιά του Δευκαλίωνα και της Πύρρας, ενώ τα υπόλοιπα παιδιά τους ήταν ο Έλληνας, ο Ορεσθεύς και η Πρωτογένεια. Στην πόλη Οπούς έχει γεννηθεί ο Πάτροκλος, σύντροφος του Αχιλλέα ενώ πολλοί άλλοι ακόμη ήταν οι Λοκροί που συμμετείχαν και διέπρεψαν στον Τρωικό πόλεμο.
Θεόφραστος
Πλήνιος
Joseph Pitton de Tournefort
Αρχαία Λοκρίδα
Ο δήμος Οπουντίων
Σχετική συζήτηση στο forum